Wczasy

wczasy, wakacje, urlop

Wdzydze Kiszewskie

24 lipiec 2013r.

WDZYDZE KISZEWSKIE znajdują się w odległości 17 km od Kościerzyny. Są one jedną z najbardziej znanych wsi turystycznych południowych Kaszub. Do rozsławienia tej zapadłej osady, jaką Wdzydze Kiszewskie były na początku XX wieku, przyczyniła się działalność Teodory i Izydora Gulgowskich. W roku 1906 odkupili oni XVIII wieczną chałupę miejscowego gbura i utworzyli pierwsze w Polsce muzeum na wolnym powietrzu. Przyczynili się także do rozwoju plecionkarstwa i haftu kaszubskiego, a wzornictwo tego haftu, propagowane przez Teodorę Gulgowską, zyskało współcześnie określenie szkoły wdzydzkiej. Zabytkowy „Holender" & oboie Gulgowscy spoczywają nieopodal swojego we Wdzydzach Kisz. §j dawnego domu, na wzgórzu nad jeziorem, na terenie zapoczątkowanego przez siebie muzeum. Wieś Wdzydze Kiszewskie, dzięki położeniu nad jeziorami Gołuń i Jelenie, ożywa przede wszystkim w sezonie. Nie ma tu zbyt wielu zabytków - warta uwagi jest murowana kapliczka ufundowana przez Gulgowskich i stara szkoła, w której Gulgowski pracował jako nauczyciel. W zachodniej części Wdzydz Kiszewskich znajduje się stanica PTTK, kąpielisko z pomostami, całoroczny hotel i niewielka przystań Białej Floty. Oczywiście nie pływa tu żaden „Titanic", ale zwykły kuter rybacki przystosowany do przewozu turystów. Rejsy spacerowe po jeziorze Wdzydze (z niewielkiej przystani koło restauracji "Pod Niedźwiadkiem") odbywają się w lipcu i sierpniu. Koto skansenu, w tzw. Kącie, znajduje się niewielki port, gdzie można wyczartero-wać jachty (Pegazy, Sportiny lub Sasanki) lub wypożyczyć kajak, po catkiem przyzwoitych cenach. Lasy pełne są grzybów, a jeziora ptactwa wodnego. Przystań jachtowa we Wdzydzach GOŁUŃ, dawne pustkowie położone na końcu wschodniego ramienia jez. Wdzydze (jez. Gołuń), również ożywa latem. Przed rozbiorami te nieurodzajne grunty należały do starostwa w Starej Kiszewie. Do 1945 roku Gotunie były trzy - tyle ile gospodarstw. Współczesna wieś znajduje się w miejscu historycznego Gołunia II. Latem w Gotuniu wypoczywają tłumy, nocując na niedrogich polach namiotowych i w ośrodkach wczasowych. Za Gołuniem szosa z Kościerzyny tączy się z drogą z Olpuch Wiele. Prawie 8 km odcinek tej szosy (aż do Wdzydz Tucholskich) biegnie przez sosnowe lasy, wzdłuż południowego brzegu jez. Gołuń. Sporo jest tu zacisznych miejsc nad samym jeziorem, a dzięki udostępnionym dla ruchu kołowego leśnym drogom można dojechać prawie nad samą wodę. Nad widocznym z szosy jez. Chądzie i, mniej więcej na tej samej wysokości, jez. Gołuń latem działają pola namiotowe. WOKÓŁ SZERZAWE I WIELA Południowa część jeziora Wdzydze, zwana przez miejscowych Szerzawą, podobnie jak tereny wokół niej nałeży do gminy Karsin. Do 1975 roku obszar ten wchodził w skład powiatu chojnickiego i historycznie stanowi część Zaborów. WDZYDZE TUCHOLSKIE są pierwszą wsią mijaną po wyjechaniu z lasów rozciągających się wzdłuż południowego brzegu jeziora Gołuń. Określenie „Tucholskie" jest wyróżnikiem związanym z dawną przynależnością administracyjną tych Wdzydz do starostwa w Tucholi. Wieś bywa również zwana Rybakami. Nie ma tu tylu turystów co w Gotuniu i Wdzydzach Kiszewskich, gdyż jedyny ośrodek wczasowy znajduje się w Lipie, na półwyspie jez. Wdzydze (około 3 km na północny zachód od wsi), a w centrum Wdzydz dziata tylko niewielki pensjonat. Wieś ta dawniej słynęła z powodu mieszkających tu podobno czarownic. Niewątpliwym walorem Wdzydz Tucholskich jest ich malownicze położenie na wysokim brzegu jeziora Wdzydze, z widokiem na wdzydzkie wyspy. Pomiędzy niewielkim jeziorem Pomarczyn a Wdzydzami usytuowana jest zrekonstruowana zrębowa checz artystów Nałęcz Jaweckich. BORSK, oddalony od Wdzydz Tucholskich 4 km, jest odpowiednikiem Wdzydz Kiszewskich przy południowej części jeziora Wdzydze (Szerzawie). Wzdłuż południowo wschodnich brzegów jez. Wdzydze działa 5 dużych ośrodków wczasowych. Wypoczywają tu głównie rodziny z dziećmi, a ze względu na brak tanich pól namiotowych okolica i w sezonie jest spokojna. Dawniej, gdy funkcjonowało położone na północ od wsi lotnisko wojskowe, tylko od czasu do czasu hałasowały samoloty. Dziś można tam choćby spróbować paraglaidingu. Borsk jest niedużą wsią nad Wdą, wyróżniającą się rzadko już spotykanym nagromadzeniem tradycyjnej drewnianej zabudowy. Administracyjnie do Borska należą wybudowania Malary, w których na świat przyszedł najwybitniejszy polski marynista, Marian Mokwa, oraz Jasnochówka, gdzie nad brzegiem jeziora istniała niegdyś willa innego malarza - Kazimierza Jasnocha (w roku 1996 w tym miejscu ustawiono upamiętniający tego artystę obelisk). Około 1,5 km na południowy wschód od Borsku rozpoczyna się najstarszy w tej części Borów Tucholskich kanał rzeczny, zbudowany w latach 40. XIX wieku do nawadniania sztucznych łąk w rejonie Czarnej Wody. Na odcinku do Leśnej Huty (koło Czarnej Wody) kanał Wdy jest spławny, jednakże najczęściej kajakarze na wysokości przysiółka Żebrowo przenoszą kajaki na rzekę i płyną dalej, do Czarnej Wody lub Tlenia. PRZYTARNIA, stara rybacka wioska, leży w pobliżu południowego krańca jeziora Wdzydze. Wieś ta wymieniana była w XIV wieku jako dobra rycerskie. Warto się wybrać na pustki o nazwie Knieja, z których roztacza się wspaniały widok na Szerzawa i wyspy jeziorne. Wielki Ostrów, zwany niegdyś także Wdzydzkim Ostrowem, jest zamieszkany od wieków. Niewielkie gospodarstwo rodziny Knitterów nie ma żadnego stałego połączenia z lądem i transport wszystkich potrzebnych rzeczy odbywa się, jak dawniej, łodziami. Zachodnie, trudno dostępne brzegi jeziora Wdzydze, porośnięte sosnowymi lasami, wciąż jeszcze czekają na turystów.

ocena 3,9/5 (na podstawie 15 ocen)

wczasy, Kaszuby, Noclegi, wczasy w Polsce, Wdzydze Kiszewskie, Kościerzyna, Kaszuby, pomorze, Wypoczynek, zwiedzanie, Spacery, jeziora, Skansen